News

Dünyada kripto ödeme nasıl yapılıyor?

6 maddede Merkez Bankasının kriptoyla ödeme yasağı – Bloomberg HT

Kripto para piyasası ve bu mecrada finansal teknoloji geliştiren şirketler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın kripto varlıklarla ödemeyi yasaklayan düzenlemesiyle yeni bir döneme giriyor. Peki bu düzenleme nasıl etki yaratacak, piyasada…

6 maddede Merkez Bankasının kriptoyla ödeme yasağı - Bloomberg HT

Merkez Bankası’nın kripto parayla ödemeyi yasaklayan düzenlemesi kripto para piyasasında büyük yankı uyandırdı. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıklamasını takiben gelen bu düzenleme kripto varlıkların Türkiye’de sınırlanmasına yönelik yeni bir hamle olarak algılandı.

Peki bu düzenleme ne anlama geliyor? İşte 6 soruda düzenlemenin detayları…

Türkiye’de bir zamandır kripto varlıklara yönelik düzenleme sinyalleri söz konusuydu. Bu konudaki ilk açıklamalardan biri Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan’dan gelmişti. Elvan, bu alanda düzenleme yapılacağına işaret etmişti. Elvan’ın açıklamalarını takip eden dönemde Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan konuyla ilgili açıklama gelmişti. Bu açıklamada MASAK’ın piyasa aktörlerinden bilgi talep edebildiğini, bunun da MASAK’ın görev ve sorumlulukları dahilinde olduğunu belirtti.

Açıklamada şu ifadeler kullanılmıştı: “Son yıllarda gündemde yer alan kripto varlıklar, özellikleri itibarıyla kullanıcılarına bazı kolaylıklar sağlıyor olsa da, anonim bir yapıda olmaları dolayısıyla suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanı faaliyetlerinde de yoğun olarak kullanılabilmektedir.

MASAK’ın görev ve yetkileri çerçevesinde ve bu suçlarla mücadele kapsamında kripto varlık alım-satım platformları gibi alanlarda faaliyet gösteren aktörlerden bilgi talep edilebilmektedir. Yapılan çalışma da MASAK’ın görev ve sorumlulukları içerisinde bulunmaktadır.”

Merkez Bankası’nın bu yönetmeliği MASAK’ın bu hamlesinden günler sonra geldi. Merkez Bankası böyle bir düzenlemeye neden ihtiyaç duyulduğunu açıklayan duyurusunda gelecekte oluşabilecek telafisi mümkün olmayan mağduriyetlere dikkat çekti. Açıklamada gerekçeye ilişkin şu ifadeler kullanıldı:

Son dönemde, söz konusu varlıkların ödemeler alanında kulanılmasına ilişkin çeşitli girişimlerin oluşmaya başladığı gözlenmiştir. Bu varlıkların ödemelerde kullanılmasının, yukarıda bahsedilen sebeplerle işlemin tarafları açısından telafisi mümkün olmayan mağduriyetler yaratma ihtimali bulunduğu ve bu alanda mevcutta kullanılan yöntem ve araçlara karşı güven zaafiyeti meydana getirebilecek unsurlar içerdiği değerlendirilmektedir.

Resmi Gazete’de yer alan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası yönetmeliğine göre kripto varlıklar ödemelerde doğrudan veya dolaylı şekilde kullanılamayacak.

Yönetmeliğe göre kripto varlıkların ödemelerde doğrudan veya dolaylı şekilde kullanılmasına yönelik hizmet sunulamayacakÖdeme hizmeti sağlayıcıları, ödeme hizmetlerinin sunulmasında ve elektronik para ihracında kripto varlıkların doğrudan veya dolaylı olarak kullanılacağı bir şekilde iş modelleri geliştiremeyecek, bu tür iş modellerine ilişkin herhangi bir hizmet sunamayacak.

Ödeme ve elektronik para kuruluşları, kripto varlıklara ilişkin alım satım, saklama, transfer veya ihraç hizmeti sunan platformlara veya bu platformlardan yapılacak fon aktarımlarına aracılık edemeyecek.

Yönetmelik 30 Nisan tarihinde yürürlüğe girecek.

Düzenlemeye ilişkin sosyal medyaya da yansıyan ilk tepkiler kripto paraların alım-satımına yönelik yasak geldiği şeklinde algılandı. Fakat düzenlemede böyle bir yasak söz konusu değil.

Genel olarak kripto varlık alım-satımına aracılık eden platformlara yönelik olarak Ödeme Hizmetleri Kanunu veya bu Yönetmelik kapsamında bir düzenleme yapılmamış ve bu kapsamda ilgili platformların kripto varlık alım-satım işlemlerine aracılık etmelerine ilişkin bir yasak söz konusu değil.

Yönetmelikte ödeme ve elektronik para kuruluşlarının kripto varlık alım satımı hizmeti sunan platformlardan yapılacak fon aktarımına aracılık edemeyecekleri belirtildi. Bu nedenle yürürlük tarihi olan 30 Nisan 2021’den itibaren kripto varlık alım satımına aracılık eden platformlardan para gönderirken ödeme ve elektronik para kuruluşlarından yararlanma sınırlanmış oldu. Bu işlemlere ilgili platformların anlaşmalı olduğu diğer kuruluşlardan devam edilmesi söz konusu.

Bloomberg HT’ye konuk olan Blockchain Türkiye Platformu Yönetim Kurulu Üyesi ve TÜSİAD Teknoloji Hukuku Grubu Başkanı Av. Dr. Çiğdem Ayözger Öngün, Resmi Gazete’de yayımlanan TCMB yönetmeliğine göre, Türkiye’de ödemelerde kripto varlıkların doğrudan ya da dolaylı olarak kullanılmasını engelleyen kararı değerlendirdi.

Öngün konuya ilişkin olarak, “TCMB bu düzenlemeyle, elektronik para kuruluşlarının ve ödeme kuruluşlarının aracılık faaliyetlerinde kripto para kullanımını yasaklamış oldu. Bu engel 30 Nisan’da yürürlüğe girecek. Düzenleme bütün bankacılık sistemi için verilen bir karar değil, sadece fintech’ler için geçerli. Karar ile ödeme kuruluşu lisansıyla kripto para alanında inovatif fikirleri olanların önü kapandı. Yasaklayıcı her düzenleme inovasyonun önünde engeldir.” ifadelerini kullandı.

Bazı ülkeler de kripto paralara karşı daha sert bir düzenleyici tutum takınarak piyasaları kontrol altında tutarken, kendi merkezi dijital paralarını geliştirmek için çalışıyor.

Örneğin, Çin blokzincir ve dijital para teknolojisine büyük bir önem verirken, kripto paralara karşı daha farklı bir tutum takınıyor. Geçmişte birçok kripto para arzını yasaklayan ya da durduran Çin, aynı zamanda ülkedeki birçok kripto para borsasının da kapanmasına neden olmuştu.

Tüm bu yasaklara rağmen kendi merkezileştirilmiş dijital parasını yaygınlaştırmak istemesinden dolayı Çin blokzincir ve dijital para teknolojisine yönelmek istiyor. Çin belirli bölgelerde kendi merkezileştirmiş dijital parasının denem kullanımlarına başlarken ve salgın sürecinde bunları harcama çekleri dağıtmak için kullandı. Ülke kripto paralara karşı tutumunu yasal zeminde hala değiştirmiş değil.

Hindistan ise Mart ayı başında yaptığı bir açıklamada, kripto paraları yasaklamayı planladığını söylemişti. Yapılan açıklamada, Bitcoin gibi özel kripto paraların yasaklanacağı belirtilirken, bu sürede dijital paralar için yasal bir çerçevenin oluşturulacağı vurgulanıyordu.

Kararın Resmi Gazete’de açıklanmasını takiben sosyal medyada düzenlemeye tepkiler yükseldi.

Karara ana muhalefet lideri Kemal Kılıçdaroğlu tepki de gösterdi. CHP lideri Kılıçdaroğlu Twitter’dan yaptığı açıklamada “Bu konunun tüm paydaşları ile oturup, istişarelerde bulunacağım” dedi.

Kripto para ve dijital para arasındaki farklar nedir? – Finans haberlerinin doğru adresi – Mynet Finans Haber

Dünya genelinde birçok devletin kripto paraya mesafeli olduğunu söyleyen Ekonomist Rahmi İncekara, teknoloji çağında kripto paraların önemli bir yer tuttuğunu aktardı. Tüm kripto para birimlerinin toplam piyasa değerinin 2 trilyon doları aştığını belirten İncekara, “Türkiye, merkeziyetsiz olan kripto para kullanımı konusunda dünyada dördüncü, Avrupa’da ise birinci sıradadır” dedi.

Kripto para ve dijital para arasındaki farklar nedir?  - Finans haberlerinin doğru adresi - Mynet Finans Haber

İstanbul Kent Üniversitesi’nden Ekonomist Rahmi İncekara, son dönemde oldukça gündemde olarak kripto paralar üzerine bilgi verdi. Kripto para nedir? Özellikleri nelerdir? Dijital paralarla arasında nasıl farklılıklar vardır? Gibi sorulardan yola çıkan İncekara, geçen günlerde Merkez Bankası’nın yayınladığı kripto paraların alışverişlerde kullanılmasının önüne geçen yönetmeliğine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Kripto paranın şifreleme kullanan nakite alternatif olarak tasarlanmış, dijital varlık olduğunu söyleyen ekonomist Rahmi İncekara, “Kripto varlıklar, merkezi elektronik para ve merkezi bankacılık sistemlerin aksine tümüyle merkeziyetsizlerdir. Bu haliyle kripto varlıklar ‘anonim’ bir özellik göstermektedir. Merkeziyetsizliğin yanı sıra, işlem ve kripto para sahip kayıtları, yeni kripto para arzı oluşturma kuralları, kripto para sahipliğinin sadece sahibince ispat edilebilmesi ve sadece sahibinin emriyle el değiştirebilmesi, aynı anda aynı kripto para için birden fazla işlem yapılırsa sadece birinin yerine getirilmesi gibi çeşitli özellikleri de bulunmaktadır” diye konuştu.

Kripto paranın dijital cüzdanlarda saklandığını belirten Dr. Öğrt. Üyesi İncekara, “Saklanan para, paranın kayıtlardaki sahibinin sadece kendisinin bileceği, akılda tutulmaya uygun olmayan şifrelerden ibarettir.

Dijital para, merkezi bir otorite tarafından çıkarılmakta ve kontrol edilmektedir. Kripto paraların arkasında merkezi bir otorite bulunmamaktadır.

Kripto para ‘anonimdir’.

Dijital paralarla gerçekleştirilen işlemler, kullanıcıların gerçek kimlikleri ile ‘açık’ bir şekilde yapılırken, kripto parayla yapılan işlemler herhangi bir merkezi otoriteyle paylaşılmayan bilgiler nedeniyle ‘gizli’ statüdedir.

Dijital paralar, pek çok ülke tarafından yasal düzenlemelerle düzenlenmesiyle gerçekleşmiştir.

Pek çok ülke ‘dijital para’ projesiyle kendi dijital paralarını üretme aşamasındadır.

Kripto paralar ise oldukça sınırlı sayıda ülke tarafından düzenlemeye tabi tutulmuştur.

Kripto paraların fiyat dalgalanmaları dijital paralara kıyasla oldukça fazladır” ifadelerini kullandı.

Tedavüldeki paralar ile kripto paraların benzeştikleri yönler olduğuna dikkat çeken Dr. Öğrt. Üyesi İncekara, “Taşınabilirlik, dayanıklılık, bölünebilirlik, homojenlik, standart olma, taklit edilememe, zaman içinde değerini koruyabilme gibi özellikler benzeşen yönler olarak karşımıza çıkmaktadır. Genel kabul görme noktasında ise kripto paraların önünde biraz daha zaman bulunmaktadır. Fonksiyonlar açısından değerlendirildiğinde de tedavüldeki paralar ile kripto paralar arasında birtakım benzerlikler ve farklılıklar bulunmaktadır. Kripto paralar, tedavül paralar gibi yatırım ve tasarruf aracı statüsündedir. Değişim aracı olması ve değer ölçüsü olması kripto paraların, tıpkı tedavüldeki paralar gibi fonksiyonlarını ifade ederken, bu iki fonksiyon şu sıralar küresel gündemi meşgul etmektedir. Ekonomi politikası aracı olma özelliği ise kripto paralar için şu anda uzak bir hedef görünmektedir” dedi.

Kripto para yönelik en önemli eleştiri devletler tarafından yapıldığını söyleyen Rahmi İncekara, “Merkezi bir otoriteye bağlı olmayan kripto paralar, devlet denetimi dışında sınır ötesi anonim havale olanağıyla terör, mafya, illegal kumar, internet zorbalarına yakalanmadan rehine diyeti teslim alabilmeleri, para kaçırma, aklama ve vergi kaçırma konusunda itham edilmektedir. ABD’nin yeni Hazine Bakanı ve eski Fed Başkanı Janet Yellen, kripto para birimlerini tam da bu noktada ‘endişe kaynağı’ olarak tanımlamıştır. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, kripto paraları ‘spekülatif bir yatırım aracı’ olarak nitelendirmiştir” diye konuştu.

Kripto paraların kabul görmesinin önünde birtakım engeller olduğunu aktaran İncekara, “Geleneksel finans sistemi içerisinde yer alan finans kurumları ve bankalar, merkezsiz kripto paraların garantisinin olmadığını, bir ‘varlık balonu’ gibi belirli bir süre sonra patlayacağını belirtmektedir. Devlet kontrolünde bir merkezi kripto para seçeneğinin henüz uzak bir ihtimal olması, kripto paraların getirdiği pazar ve teknoloji geliştirme faaliyetlerini başka ülkelere kaptırmanın istenmemesi, kripto paraların ekonomilerin genelinde payının düşük olması, kripto parayı kimlerin kullandığı, kripto paralar ile ilgili değişen politikalar kripto paralar için genel kabul görme konusunda önemli bir engeli teşkil etmektedir” ifadelerini kullandı.

kripto-paranin-abcsi_7048_dhaphoto2

Sık yapılan eleştirileri sıralayan İncekara, “Kripto paralar üretilirken enerji israfına yol açması, kripto paraların adaletten saklama aracı olarak işlev görmesi, kripto para kurlarının günlük volatilitesinin (yükselişler ve düşüşler) yüksek olması eleştirilen konular arasında yer almaktadır” dedi.

Merkez Bankası’nın kripto varlıkların ödemelerde doğrudan veya dolaylı şekilde kullanılamayacağına yönelik Resmi Gazete’de yayınladığı yönetmeliği de değerlendiren İncekara, “Bu yönetmeliğe göre, kripto varlıkların ödemelerde kullanılması ‘’telafisi olmayan mağduriyetler’’ yaratabilmektedir. Yeni yönetmelikle, kripto parayla alışveriş yapılması ve ödeme kuruluşlarının kripto para alım-satımı yapılan platformlara para transferinde aracı olarak kullanılması yasaklandı. Tedavüldeki para gibi işlem görme özelliğine sahip olma noktasında önemli bir atılım içerisinde bulunan kripto varlıklara yönelik bu düzenleme, kripto varlıkların ‘genel kabul görme’, ‘alışverişlerde yer kullanılma’, ‘tabana yayılma’ fonksiyonlarını olumsuz etkilemiştir. Çünkü, düzenleme öncesi pek çok firma, kripto varlıklar ile ödeme alma kararı vermişti” diye konuştu.

Tüm kripto para birimlerinin toplam piyasa değerinin 2 trilyon doları aştığını belirten İncekara, “Türkiye, kripto para kullanımı konusunda dünyada dördüncü sırada, Avrupa’da da birinci sırada bulunmaktadır. İçinde bulunduğumuz çağ ‘teknoloji’ çağıdır. Geleceğin para birimi olan kripto para konusunda düzenlemelerin teşvik edici nitelikte olması oldukça önemlidir. Kripto para kullanımında Avrupa’da lider dünyada ise dördüncü sırada bulunan Türkiye’nin rekabet avantajı açısından kripto paraların ödeme aracı olarak kullanabilmesinin önünü açması gerekmektedir. Pazarlama, alışveriş, ödemeler konusunda pek çok sektörde kazanç elde etmenin bir yolu da alternatif finansman aracı kripto varlıklardır. Döviz kazandırıcı işlemler başta olmak üzere, turizm, ihracat ve pek çok alanda ülkemize finansal girdi sağlayabilmektedir. Önümüzdeki günlerde kripto varlıklarla ilgili düzenlemelerin devam etmesi muhtemeldir” ifadelerini kullandı.

DHA

referans :
www.bloomberght.com
finans.mynet.com

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir.

Back to top button